Wetenschappers zijn nieuwsgierige mensen en ook olijfolie blijft hen fascineren. Recent hebben zij een opmerkelijke link ontdekt tussen de kwaliteit van olijfolie en de gezondheid van het brein[1]. Volgens een recente studie kan extra virgin olijfolie de cognitieve functie op latere leeftijd ondersteunen door een positieve invloed uit te oefenen op het darmmicrobioom.
Dat verband lijkt op het eerste gezicht misschien vreemd, maar steeds meer onderzoek wijst erop dat darmbacteriën invloed hebben op cognitieve processen. Een gezond darmmicrobioom draagt daardoor mogelijk niet alleen bij aan een gezonde spijsvertering, maar ook aan een gezonde geest.
Wat onderzocht de studie?
De onderzoekers volgden gedurende twee jaar 656 volwassenen tussen de 55 en 75 jaar met overgewicht of obesitas en het metabool syndroom. Deze aandoening ontstaat door een verstoring van de stofwisseling en verhoogt het risico op verschillende gezondheidsproblemen.
Deelnemers die regelmatig extra virgin olijfolie gebruikten of hiermee begonnen tijdens het onderzoek, lieten verbeteringen zien in cognitieve prestaties. Daarnaast nam de diversiteit van hun darmmicrobioom toe.
Bij deelnemers die voornamelijk geraffineerde olijfolie consumeerden, werd juist een afname van de diversiteit van darmbacteriën waargenomen. De onderzoekers identificeerden daarbij het bacteriegeslacht Adlercreutzia als een mogelijke marker voor de positieve effecten van extra virgin olijfolie.
Waarom maakt de kwaliteit van olijfolie zoveel verschil?
Het belangrijkste verschil zit in de productiemethode.
Extra virgin olijfolie wordt uitsluitend mechanisch gewonnen. Hierdoor blijven waardevolle bioactieve stoffen behouden, waaronder oleocanthal en oleuropeïne. Deze verbindingen staan bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen.
Geraffineerde olijfolie ondergaat daarentegen een chemisch verwerkingsproces om onzuiverheden te verwijderen. Hoewel dit zorgt voor een langere houdbaarheid en een consistente smaak, gaan hierbij veel van de natuurlijke gezondheidsbevorderende stoffen verloren.
Zoals eerste auteur Jiaqi Ni stelt:
“Niet alle olijfoliesoorten hebben voordelen voor de cognitieve functie. De kwaliteit van het vet dat we consumeren blijkt minstens zo belangrijk als de hoeveelheid.”
De darm-hersenas: een nieuwe verklaring voor de gezondheidsvoordelen
De resultaten sluiten aan bij eerdere bevindingen rondom het Mediterrane voedingspatroon, dat al jarenlang wordt geassocieerd met een lager risico op hart- en vaatziekten.
Steeds meer wetenschappers richten zich daarbij op de zogenaamde darm-hersenas: de voortdurende communicatie tussen darmbacteriën en de hersenen. Een divers en gezond microbioom kan ontstekingen helpen verminderen en via verschillende biologische processen bijdragen aan het beschermen van hersencellen.
Volgens de onderzoekers ondersteunt extra virgin olijfolie daardoor niet alleen de gezondheid van het hart, maar mogelijk ook die van het brein tijdens het verouderingsproces.
Wat betekenen deze resultaten voor een vergrijzende samenleving?
Door de vergrijzing komen dementie en cognitieve achteruitgang steeds vaker voor. De resultaten van deze studie bieden daarom perspectief op een eenvoudige en toegankelijke manier om de hersengezondheid te ondersteunen.
De onderzoekers benadrukken dat het kiezen voor hoogwaardige extra virgin olijfolie boven geraffineerde varianten een relatief kleine aanpassing is die mogelijk grote gezondheidsvoordelen kan opleveren, vooral voor mensen met metabole risicofactoren.
Hoewel aanvullend onderzoek noodzakelijk blijft, onderstrepen de bevindingen opnieuw het belang van onbewerkte en kwalitatief hoogwaardige voedingsmiddelen binnen een gezond voedingspatroon.
Conclusie: kies voor kwaliteit
Je dagelijkse twee eetlepels olijfolie zijn meer dan alleen een smaakmaker. Wanneer je kiest voor hoogwaardige extra vierge olijfolie, profiteer je mogelijk niet alleen van voordelen voor hart en bloedvaten, maar ook voor je darmgezondheid en cognitieve functies.
In een tijd waarin preventieve gezondheidszorg steeds belangrijker wordt, is dit een wetenschappelijk onderbouwde keuze die eenvoudig onderdeel kan worden van je dagelijkse routine.
Bron
[1] Ni et al. (2026). Total and different types of olive oil consumption, gut microbiota, and cognitive function changes in older adults. Microbiome.
